Personel taşıma hizmet alımı ihalelerinde sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenirken, idarelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesi uyarınca önemli teklif bileşenlerini (akaryakıt, amortisman/kira, şoför işçiliği, sigorta vb.) açık, net ve tek tek sayarak belirlemesi emredici bir kuraldır. İdarenin bu bileşenleri belirlemeksizin genel ifadelerle veya yalnızca “güzergâhlar üzerinden” açıklama istemesi açık bir mevzuat ihlalidir.
Ancak isteklilerin uygulamada en sık düştüğü usul hatası; idarenin hatalı sorgulama yazısına karşı derhal şikâyet yoluna gitmeyip, açıklama sunup teklifleri reddedildikten sonra bu hususu ileri sürmeleridir.
Kamu İhale Kurulu’nun 16.07.2026 tarihli ve 2026/UH.I-1888 sayılı kararı, aşırı düşük teklif sorgulama yazısındaki mevzuata aykırılıklara karşı başvuru süresinin başlangıç anını ve hak düşürücü süreyi çok net bir biçimde ortaya koymaktadır.
Uyuşmazlığın Konusu
BOTAŞ Silivri İşletme Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen 24 ay süreli personel taşıma ihalesinde sınır değerin altında teklif veren istekliye idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısı tebliğ edilmiştir.
İsteklinin sunduğu açıklamalar idarece uygun bulunmayarak teklifi reddedilmiştir. Bunun üzerine istekli tarafından özetle şu iddia ile itirazen şikâyette bulunulmuştur:
-
İdarenin sorgulama yazısında Kamu İhale Genel Tebliği m. 79.2.1 uyarınca akaryakıt, işçilik, kiralama/amortisman, MTV, muayene, sigorta ve lastik gibi zorunlu maliyet bileşenlerini tek tek saymadığı,
-
İdarenin yalnızca “12 adet güzergâh üzerinden açıklama yapılması” şeklinde genel ve belirsiz bir talepte bulunduğu,
-
Bu durumun sağlıklı teklif açıklaması yapılmasını engellediği ve idarenin önemli teklif bileşenlerini açıkça belirleyerek tüm isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istemesi gerektiği.
Kamu İhale Kurulu’nun Değerlendirmesi: Hak Düşürücü Süre
Kamu İhale Kurulu uyuşmazlığın esasına (sorgulama yazısının mevzuata aykırı olup olmadığına) girmeksizin, doğrudan ön inceleme aşamasında süre aşımı tespitinde bulunmuştur:
a) Şikâyete Yol Açan İşlemin Farkına Varma Tarihi
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 55’inci maddesi ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 6 ve 7’nci maddeleri uyarınca:
-
İdarenin ihale sürecindeki işlem ve eylemlerine karşı şikâyet süresi, bu işlemin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 10 gündür.
-
Aşırı düşük teklif sorgulama yazısı, idarenin tesis ettiği bağımsız bir idari işlemdir.
-
Dolayısıyla sorgulama yazısının içeriğinde mevzuata aykırılık bulunduğu (bileşenlerin tek tek sayılmadığı, belirsiz olduğu vb.) iddiası, sorgulama yazısının istekliye tebliğ edildiği tarihte hukuken öğrenilmiş sayılır.
b) Tebliğ Tarihi ile Şikâyet Tarihi Arasındaki Kronoloji
-
Sorgulama Yazısının EKAP Üzerinden Tebliği: 14.05.2026
-
10 Günlük Yasal Şikâyet Süresinin Sonu: 24.05.2026
-
İsteklinin İdareye Şikâyet Başvuru Tarihi: 12.06.2026
İstekli, sorgulama yazısını tebellüğ ettikten sonraki 10 gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunmamış; idarenin istediği formatta açıklama sunmuş, teklifi ihale komisyonunca reddedilip ihale kararı bildirildikten sonra (yaklaşık 1 ay sonra) sorgulama yazısının usulsüz olduğunu iddia etmiştir.
Kurul; şikâyete yol açan işlemin sorgulama yazısının tebellüğ edildiği 14.05.2026 tarihi olduğunu, bu tarihi izleyen 10 gün içinde şikâyet yoluna başvurulmadığından iddianın süre aşımı yönünden reddedilmesi gerektiğine hükmetmiştir.
Kamu İhale Kurulu; aşırı düşük teklif sorgulama yazısının mevzuata aykırı olduğu iddiasıyla yapılan başvurunun yasal 10 günlük hak düşürücü süre geçtikten sonra yapıldığını saptayarak, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin on birinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun süre yönünden reddine (Karar No: 2026/UH.I-1888) oybirliğiyle karar vermiştir.
İsteklilerin Dikkat Etmesi Gereken Hususlar
| Hatalı İstekli Davranışı | Doğru Hukuki / Stratejik Yol |
| İdarenin hatalı/eksik sorgulama yazısına itiraz etmeden açıklama hazırlayıp sunmak. | Sorgulama yazısında bileşenler eksik veya mevzuata aykırıysa, tebliğ tarihinden itibaren derhal (10 gün içinde) idareye şikâyet başvurusu yapılmalıdır. |
| Açıklamalar reddedildikten sonra “Zaten idarenin sorgulama yazısı usulsüzdü” demek. | İhale komisyon kararı tebliğ edildikten sonra sorgulama yazısına karşı süre canlandırılamaz; başvuru KİK tarafından doğrudan süre aşımından reddedilir. |
| Sorgulama yazısında “güzergâh bazında genel açıklama” istenmesine sessiz kalmak. | Tebliğ m. 79.2.1 amirdir: “vb.”, “tüm giderler” veya salt “güzergâh” gibi soyut sorgulamalar yapılamaz; her maliyet kalemi tek tek sayılmalıdır. |
