Personel taşıma hizmet alımı ihalelerinde sınır değerin altında kalan isteklilerin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamaları, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan katı şekil ve esas kurallarına tabidir. Uygulamada isteklilerce yapılan en küçük usul veya mevzuat hatası, teklifin doğrudan değerlendirme dışı bırakılmasına yol açmaktadır.

Kamu İhale Kurulu’nun (KİK) 30.09.2026 tarihli ve 2026/UH.I-2527 sayılı kararı, bir personel taşıma ihalesinde aşırı düşük teklif açıklamasında yapılabilecek neredeyse tüm tipik hataları bünyesinde barındıran adeta ders niteliğinde bir emsal karardır.

Uyuşmazlığın Konusu

TCDD 2. Bölge Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Hasanbey Lojistik Merkezi Personel Taşıma Hizmet Alımı” ihalesinde sınır değerin altında teklif veren istekli, idarece istenen aşırı düşük teklif sorgulamasına karşı açıklamalarını sunmuştur. İdare; işçilik, akaryakıt, kiralama, sigorta, muayene, lastik ve belediye izin belgeleri dahil olmak üzere maliyet bileşenlerinin mevzuata uygun tevsik edilmediği gerekçesiyle istekliyi değerlendirme dışı bırakmıştır.

İstekli, idarenin ret kararında somut dayanak göstermediğini ve açıklamalarının mevzuata uygun olduğunu ileri sürerek itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuştur. Ancak KİK tarafından yapılan esastan incelemede, isteklinin açıklamalarında mevzuata aykırı çok sayıda temel hata tespit edilmiştir.

KİK Tarafından Tespit Edilen 8 Temel Hata ve Hukuki Gerekçeleri

1) Sefer Sayısı ve Tatil Günlerinin Eksik Hesaplanması (İşçilik)

İhale dokümanında hafta içi seferlerin yanı sıra hafta sonu ve genel tatil günlerinde de servis hizmeti verileceği açıkça düzenlenmiştir. İstekli ise açıklamasında hafta sonu ve tatil günlerine ait sefer sayılarını ve bu günlere ilişkin zorunlu işçilik maliyetlerini (UBGT) dışarıda bırakarak yalnızca belirli seferler üzerinden eksik işçilik hesabı yapmıştır.

2) Yetkili Servis Niteliği Taşımayan Yerlerden Alınan Tüketim Belgeleri (Akaryakıt ve Bakım)

Araçların 100 km’deki akaryakıt tüketimi ile bakım aralıklarını tevsik etmek üzere sunulan katalog ve teknik bilgi notlarının üzerinde üretici/distribütör onayı bulunmadığı, imza ve kaşesi bulunan tamir servisinin ise ilgili markanın (Mercedes-Benz) yetkili servisi veya yetkili satıcısı olduğuna dair hiçbir belgenin sunulmadığı tespit edilmiştir. Özel tamirhanelerden alınan belgeler teknik tevsik niteliği taşımaz.

3) Dayanak Faturalarda Araç Özelliklerinin Yer Almaması (Kiralama Gideri)

İstekli, 46+1 kişilik Tourismo ve 19+1 kişilik Sprinter araç kiralayacağını beyan ederek fiyat teklifi sunmuştur. Ancak fiyat teklifine dayanak yapılan Satış Tutarı Tespit Tutanağındaki faturalarda, işin nevi kısmında yalnızca genel bir ifadeyle “Araç ve İş Makinesi Kiralama” yazıldığı; kiralanan aracın cinsi, modeli, yaşı veya koltuk kapasitesinin faturada yer almadığı görülmüştür. Bu durum, fatura ile teklif arasındaki illiyet bağını koparmıştır.

4) Kar Zinciri Maliyetinin Fatura ile Uyuşmaması

Kiralama fiyat teklifinde kışlık kar zinciri maliyetinin fiyata dâhil olduğu belirtilmesine rağmen, dayanak gösterilen faturada yalnızca “Tamir bakım ve muhtelif yedek parça” ibaresinin bulunduğu, zincir alımına ilişkin somut bir bedelin fatura veya tutanakta yer almadığı anlaşılmıştır.

5) Sigorta Fiyat Teklifinin Sözleşme Süresini Kapsamaması

Sözleşme Tasarısı’na göre işin başlama tarihi 01.08.2026‘dır. İstekli tarafından acenteden alınan sigorta fiyat teklifinin düzenleme tarihi ise 12.08.2026 olup teklifte, poliçenin işin başlama tarihinden (01.08.2026) itibaren geçerli olduğuna dair bir şerhe yer verilmemiştir. Kamu İhale Genel Tebliği m. 79.3.4 uyarınca sigorta belgelerinin işin süresinin tamamını kapsaması zorunludur.

6) 19+1 Araç İçin “Minibüs” Muayene Harcı Hesaplanması (Hatalı Taşıt Sınıflandırması)

İstekli, teklifinde yer alan 19+1 kişilik araç için TÜVTÜRK tarifesinden minibüs muayene ücreti (3.288,00 TL) üzerinden maliyet hesabı yapmıştır. Oysa Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 3’üncü maddesine göre, sürücüsü dahil koltuk sayısı 17’yi aşan taşıtlar mevzuat gereği “Otobüs” sınıfına girmektedir. Dolayısıyla 19+1 koltuklu aracın otobüs muayene tarifesi (4.446,00 TL) üzerinden hesaplanması gerekirken daha düşük harç öngörülmesi mevzuata aykırı bulunmuştur.

7) İhale Tarihinden Sonraki DMO Fiyatlarıyla Açıklama Yapılması (Lastik)

Yazlık ve kışlık lastik maliyetlerini tevsik etmek üzere Devlet Malzeme Ofisi (DMO) fiyatları kullanılmıştır. Ancak ihalenin ilan tarihi 22.05.2026, ihale tarihi ise 24.06.2026 olmasına rağmen; isteklinin DMO internet sitesinden aldığı fiyat çıktılarının 12.08.2026 ve 13.08.2026 (ihale tarihinden yaklaşık 2 ay sonraki) tarihlere ait olduğu belirlenmiştir. Tebliğ m. 79.2.2.3 uyarınca kamu kurumlarınca ilan edilen fiyatların ilan ile ihale tarihi arasında yürürlükte olması şarttır.

8) Şartnamede Aranan İzin Belgesi ile Teklif Edilen Araçların Uyuşmaması

İdari Şartname’nin 7.4’üncü maddesi uyarınca Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Güzergâh/Servis İzin Belgesi sunulması yeterlik kriteri olarak düzenlenmiştir. İsteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında kiralayacağını belirttiği araçların marka/model ve sahipleri ile sunduğu izin belgelerindeki araçların birbirini tutmadığı görülmüştür.

Sonuç olarak; Kamu İhale Kurulu, isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının hemen hemen her maliyet kaleminde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine aykırılıklar içerdiğini belirterek idarenin istekliyi değerlendirme dışı bırakma kararını hukuka uygun bulmuş ve itirazen şikâyet başvurusunun reddine (Karar No: 2026/UH.I-2527) oybirliğiyle karar vermiştir. İsteklinin iddiaları bütünüyle haksız bulunduğundan başvuru bedeli iade edilmemiştir.