Personel servisi hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerin en sık başvurduğu yöntem, üçüncü kişilerden temin edilen kiralama fiyat teklifleridir. Ancak fiyat teklifinde teklif konusu aracın yalnızca koltuk kapasitesiyle (örneğin “16+1 midibüs”) genel bir biçimde tanımlanması, buna karşın yakıt sarfiyatının belirli bir marka/model araç kataloğu üzerinden hesaplanması, teklif bileşenleri arasındaki illiyet ve tevsik bağını doğrudan koparmaktadır.

Kamu İhale Kurulu’nun 18.06.2026 tarihli ve 2026/UH.II-1609 sayılı kararı; TEİAŞ 17. Bölge Müdürlüğü’nün 36 ay süreli personel taşıma ihalesinde, kiralama teklifindeki marka-model belirsizliğinin yakıt tüketim hesabını geçersiz kıldığını saptayarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin reddine ve düzeltici işlem belirlenmesine hükmettiği emsal bir karardır.

Uyuşmazlığın Konusu

TEİAŞ 17. Bölge Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “İTİS Gereği 36 Ay Süreli (Sürücülü) 8 Adet Personel Taşıma Aracı Kiralama Hizmet Alım İşi” ihalesinde, sınır değerin altında kalarak aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen istekliye karşı ikinci en avantajlı teklif sahibi tarafından KİK nezdinde itirazen şikâyette bulunulmuştur.

Başvuru sahibi istekli dilekçesinde özetle;

  • Kendi malı olmayan 6 adet araç için alınan kiralama fiyat teklifinde araçların cins, marka ve model bilgilerinin bulunmadığı,

  • Bu belirsizliğe rağmen yakıt maliyeti hesabında Ford Transit marka araç kataloğunun kullanıldığı ve iki kalem arasında bağlantı kurulamadığı,

  • Tutanaklardaki üç aylık dönemlerin hatalı olduğu, faturaların geriye dönük düzenlendiği, demirbaş defteri ve amortisman hesaplarının yapılmadığı, sigorta güncellemelerinin eksik kaldığı,

iddialarını ileri sürmüştür.

Kamu İhale Kurulu’nun Değerlendirmesi

a) Fiyat Teklifindeki Marka-Model Belirsizliği ve Yakıt Hesabının Çökmesi

Kamu İhale Kurulu, isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını oluşturan belgeleri çapraz kontrole tabi tutmuştur:

  1. İstekli, ihale konusu iş kapsamında kiralayacağı 6 adet 16+1 midibüs için üçüncü kişiden aldığı fiyat teklifini sunmuştur. Ancak bu fiyat teklifinde aracın marka ve modeline dair hiçbir bilgiye yer verilmemiş, yalnızca soyut bir ifadeyle “midibüs kiralama (16+1)” yazılmıştır.

  2. İstekli, aynı araçların akaryakıt sarfiyat maliyetini tevsik etmek için ise dosyaya “Ford Transit” marka araca ait teknik üretici kataloğunu eklemiştir.

  3. Kurul; kiralama teklifinde hangi marka ve model aracın kiralandığı belgelendirilemediğinden, kiralanacak aracın gerçekten Ford Transit olup olmadığının denetlenemeyeceğini, bu nedenle sunulan Ford Transit yakıt kataloğunun hesaplamaya esas alınamayacağını tespit etmiştir.

Bileşenler arasındaki teknik ve mantıksal illiyet bağının kopması nedeniyle isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata aykırı bulunmuştur.

Kurulun Uygun Bulduğu Diğer Hususlar (İhale Uygulayıcıları İçin Önemli İçtihatlar)

Kararda başvuru sahibinin diğer birçok iddiası ise mevzuat ve yerleşik içtihatlar çerçevesinde reddedilmiştir:

  • Özmal Araçta Demirbaş Defteri: İsteklinin kendi malı olan 2 adet Temsa Prestij midibüs için ruhsat yerine SMMM onaylı demirbaş kayıt defterini sunması ve amortisman hesabı yapması Kamu İhale Genel Tebliği m. 79.2.2.7 kapsamında mevzuata tam uyumludur.

  • Sigorta Güncellemesi ve Acente Teyidi: 36 aylık iş için ilk yıl sigorta acentesinden teklif alınıp, takip eden 2027, 2028 ve 2029 yılları için Yİ-ÜFE on iki aylık ortalama değişim oranıyla güncelleme yapılması ve acente teklifi ekine sigorta şirketi genel müdürlüğü teyit yazısının eklenmesi Tebliğ m. 79.3.4 kuralına uygundur.

  • EPDK Akaryakıt Fiyatı: İlan tarihi ile ihale tarihi arasındaki güncel EPDK bülteninde yer alan İstanbul Avrupa Yakası en yüksek işlem hacimli 8 bayinin ortalama fiyatının %90’ı esas alınarak yapılan motorin hesabı geçerlidir.

  • Geriye Dönük Fatura İddiası ve Hukuka Uygunluk Karinesi: Başvuru sahibinin “Faturalar ihale tarihinden sonra geriye dönük kesildi” iddiası somut delille desteklenmediği sürece 3568 sayılı Kanun kapsamında meslek mensubunun (SMMM) onayladığı tutanaklar hukuka uygunluk karinesinden yararlanır; soyut iddia üzerine resen teyit araştırması yapılmaz.

Kamu İhale Kurulu; kiralama fiyat teklifinde marka ve model bilgisi yer almayan araçlar için sunulan yakıt kataloğunun geçerli kabul edilemeyeceğini ve açıklamanın esastan mevzuata aykırı olduğunu belirterek:

4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin on birinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine (Yi-Bal Taşımacılık Ltd. Şti.’nin teklifinin reddedilerek değerlendirme dışı bırakılmasına ve ihalenin bir sonraki aşamadan itibaren yeniden yürütülmesine), Başvuru sahibinin iddiasında haklı bulunması nedeniyle yatırdığı 129.385,00 TL başvuru bedelinin tamamının istekliye iadesine, oybirliğiyle karar vermiştir.